జానకి జలధితరంగం- 2 -జానకి చామర్తి గోదా దేవి ఒక్కొక్క పూవే అందిస్తోంది తండ్రి విష్ణుచిత్తునకు, గోదా , ఏకాగ్రంగా, ఆ పూవుల అందమూ రంగు పరీక్షిస్తూ , ఏ పూల కి జత చేసి ఏ పూలు కట్టితే అధిక చక్కదనమో, మరువము దవనమూఆకుపచ్చకి ఈ పచ్చనిచామంతి పూలు నప్పునో నప్పవో అనుకుంటూ..నందివర్ధనాల మధ్య మందారాలు కూర్చిన దండ అందమా కాదా.. అనుకుంటూ.. విల్లిపుత్తూరు తోట పూవులు ఇవి, తులసీమాలలు అయితే కో కొల్లలు .. […]
Continue Reading
ఇట్లు మీ వసుధారాణి. ఆనందాంబరం మా నాన్న-2 -వసుధారాణి మా తాతగారు అలా అర్ధాంతరంగా చనిపోవటం ,మా నాయనమ్మ అయిదుగురు కొడుకులతో విజయవాడలో ఉండటం విన్నప్పుడు నాకు కుంతీదేవి తన కొడుకులతో లక్కయింటి నుంచి బకాసురుడి ఊరు వెళ్లటం గుర్తుకు వచ్చింది . తమ బాబాయి కొడుకు అయిన రూపెనగుంట్ల పిచ్చయ్య గారి కుటుంబం ఇలా అయిందని తెలుసుకుని మా పెద్ద అమ్మమ్మ విజయవాడకు తమ్ముడి భార్యని అంటే మా నాయనమ్మని పలకరించటానికి వచ్చిందట.అప్పుడు […]
Continue Reading
షర్మిలాం”తరంగం” అత్తా కోడళ్ల అంతర్యుద్ధాలు -షర్మిల కోనేరు “పెళ్లైంది మొదలు మా అబ్బాయి మారిపోయాడేంటో !” అంటా నిట్టూర్చే తల్లులూ ఒకప్పటి కోడళ్లే ! పెళ్లైన కొత్తల్లో”అమ్మ అమ్మ ” అని తిరిగే మొగుడ్ని చూస్తే మండిపోతుందంటూ సణుక్కునే ఆమె కాస్తా తాను అత్తయ్యాకా ” ఏంటో నాతో అబ్బాయి కాస్త మాట్లాడుతుంటే మా కోడలు భరించలేదమ్మా !” అని దీర్ఘాలు తీస్తుంది . ఎంతో ప్రాణంగా పెంచుకున్న కొడుకును అప్పనంగా కోడలు చేజిక్కించుకుందే అన్న బాధ […]
Continue Reading
కొత్త అడుగులు-3 వెలుగుతున్న మొక్క నస్రీన్ -శిలాలోలిత తెలంగాణా మట్టిని తొలుచుకుని వచ్చిన మరో స్వప్న ఫలకం నస్రీన్. ఒక జర్నలిస్టుగా తాను చూసిన జీవితంలోంచి, ఒక ‘పరీ’ కన్న కలే ఆమె కవిత్వం. ఆమె రాసిన ‘అంధేరా’ కవితను చదివి నేను పెట్టిన కామెంట్ గుర్తొస్తోంది. ‘పరీ’(దేవత)… ‘ఓ నా దేవతా! మొలిచిన రెక్కలు జాగ్రత్త’ అని. నస్రీన్ జర్నలిస్ట్గా ఎదిగిన క్రమంలో జీవితాన్ని అతి […]
Continue Reading
జ్ఞాపకాల సందడి-4 -డి.కామేశ్వరి దీపావళి హడావిడి అయ్యాక తిండి గోలకి కాస్త విరామమిచ్చి ఇంకేదన్న రాద్దామంటే ఆలోచన తట్టలేదు. సరే, ఇవాళ చిన్న,పెద్ద ల వేళా పాళా లేని తిండి, బయట తినే జంక్ ఫుడ్ తో ఎంత అనారోగ్యాల పాలవుతున్నారో చెప్పాలనిపించింది. పాతకాలంలో ఏమిచేసుకున్న ఇంట్లోనే అత్యవసరపడితేనే హోటల్. టిఫినో, భోజనామో. చిరుతిండి పిల్లలకి ఇంట్లోనే చేసేవారం. తల్లులు ఉద్యోగాలొచ్చాక టైంలేక అన్నీ బజారు సరుకే, పండగొచ్చినా ఓ స్వీట్ హాట్ (పులిహోరలాటివి సహితం) కొనేస్తున్నారు. స్కూల్ […]
Continue Reading
ప్రమద బి. టిఫనీ -సి.వి.సురేష్ ఆఫ్రికన్ అమెరికా రచయత్రి tiffany బి. రాసిన “the distance love” కవిత లో ఎంత స్వల్ప మాటలతో,ఎంత గాడత ను వ్యక్త పరిచారో చదివి ఆశ్చర్య పోయాను. ఈ కవిత ను తెలుగు లోకి అనువదించాల్సిన అవసరం ఉందని భావించాను. ఈ కవిత లో అభివ్యక్తి, ఆ శైలి మనం గమనించాల్సిన అంశం. ఆంగ్లం నుండి, తెలుగు లోకి అనుసృజన చేయడానికి సిద్దపడి, “సుదూర ప్రేమ” ను కవిత ప్రియులకు […]
Continue Reading
పునాది రాళ్ళు-5 -డా|| గోగు శ్యామల రాజవ్వ ఉత్తర తెలంగాణా ప్రజల పోరాటాలతో అట్టుడికిపోతోంది. 1970 వ దశకంలోని హిందూ ఆధునిక దొరల అధికారపు గడీలలో, పొలాలలో కుదురుపాకలోని ప్రతి మాదిగ ఇంటినుండి వెట్టి చేయడానికి వెళ్లేవారు. అంతే కాక పేదలు , సన్నకారు రైతుల భూములను, దళితుల దేవుని మాణ్యాలను, పోరంబోకు వంటి వివిధ రకాల పేదల భూములను చట్టవిరుద్దoగా దొరలు తమ ఆధీనం లోకి తీసుకున్నారు. ఇదే తీరు సిరిసిల్ల కరీంనగర్ ప్రాంతాల్లో భూములు […]
Continue Readingజానకి జలధితరంగం- 1 -జానకి చామర్తి అపర్ణ కావ్యనాయికలు పురాణ నాయికలు , స్త్రీల గురించి పుస్తకాలలో చదువుకుంటున్నపుడు తెలుసుకుంటున్నపుడు ..ఒక స్ఫూర్తి వస్తుంది , కలగా కమ్మగా ఉంటుంది, వారిలోన లక్షణాలకు మురిపం వస్తుంది, అలా ఉండలేమా అనిపిస్తుంది. మంచివిషయాలు , అనుసరించదగ్గ విషయాలకే, ఇప్పటికాలానికిసరిపోనివి,సంఘవ్యతిరేకమైనవాటిగురించి కానే కాదు. చదివిన కధలూ కావ్యాలూ మానసికానందమే కాక , చేయగలిగే సాయం కూడా ఏమిటని. కొందరు స్త్రీనాయికలు లో గల శ్రద్ధ పట్టుదల ప్రేమ వాత్సల్యము పోరాటము […]
Continue Reading
రమణీయం సఖులతో సరదాగా -సి.రమణ సాయంకాలం సమయం నాలుగు గంటలు. పెరటిలో కాఫీ బల్ల దగ్గర కూర్చొని తేనీరు సేవిస్తుంటే ఫోన్ మోగింది. ఆయన తీసి, నీకే ఫోన్, పద్మ చేసింది, అన్నారు. “నేను చేస్తాను, ఒక్క పది నిమిషాలలో అని చెప్పండి” బయటినుంచి అరిచాను. ఉదయం నుండి పనులే, పనులు. మూడు రోజులపాటు నీళ్ళు రావని, మంజీరా పైపులు బాగుచేస్తున్నారని, సందేశం వచ్చింది, కాలని నిర్వహణ సముదాయం నుంచి. అటకెక్కించిన గంగాళాలు, గుండిగలు క్రిందికి […]
Continue Reading
ఉనికిపాట వెలుగుని మరిచిన పూవు – చంద్రలత ఆశై ముగం మరందు పోశే : సుబ్రమణ్య భారతి సుబ్రమణ్య భారతి (1882 -1921) * అజరామరమైన పాటగా పదిలమైన కవిత గురించి ఒక మాట * ఇది కొత్త విషయమేమీ కాకపోవచ్చు. కానీ,ఎవరికి వారం ఒకానొక ప్రపంచంలో జీవిస్తూ ఉంటాం. ఒక అద్భుతమైన మానవ సంబంధాన్ని చేజార్చుకొన్నప్పుడు, ఆ ప్రపంచం అంతా దుఃఖ భరితం అయి,అంధకారబందురమైనపుడు, ఆ మనసుకు కలిగే శోకం, క్లేశం అంతా ఇంతా […]
Continue Reading
కనక నారాయణీయం -2 -పుట్టపర్తి నాగపద్మిని “ఒక్కసారిక్కడికి రాండి..మందాసనం కింద ఏదో శబ్దమౌతూంది..’ “ఆ…ఏ ఎలకో తిరుగుతుంటుందిలే..” భర్త మాటకు కాస్త ధైర్యం వచ్చింది. మళ్ళీ….పని!! కానీ మందాసనం కింద అలికిడే కాక, అక్కడున్న దీపపు సెమ్మెలు కూడా కింద పడ్డాయీసారి!! ఆ ఇల్లాలిక చేస్తున్న పని ఆపి.. మెల్లిగా లేచి, తాను దగ్గరుంచుకున్న లాంతరును తీసుకుని..మందాసనం దగ్గరికి చేరుకుంది. మెల్లిగా ఆయాస పడుతూ, మందాసనం దగ్గరికి చేరుకుని, చేతిలోని లాంతరును మందాసనం కిందకి వెలుగు […]
Continue Reading
ఇట్లు మీ వసుధా రాణి ఆనందాంబరం మా నాన్న -వసుధారాణి సహనసముద్రం మా అమ్మ గురించి ముందు కథలలో చెప్పుకున్నాం కదా.ఇక మా నాన్న గురించి కొన్ని కథలు చెప్పుకుందాం. మా నాన్న కూతుర్ని అని ఒక విషయంలో చాలా సగర్వంగా చెప్పుకుంటాను నేను, అదేమిటంటే సర్వకాల సర్వావస్థల్లోనూ ఆయన చాలా సంతోషంగా ఉండేవాడు.నాకూ అదే వచ్చింది.మా నాన్న గురించి చెప్పుకోవాలంటే మొదట మా పితామహుల దగ్గరి నుంచి రావాలి.మా తాతగారి పేరు రూపెనగుంట్ల పిచ్చయ్య గారు […]
Continue Reading
చిత్రం-5 –గణేశ్వరరావు ఫోటోలు షూట్ చేయడానికి, వాటిని పోస్ట్ చేయడానికి మధ్య ఎంతో తతంగం విధిగా చోటు చేసుకుంటుంది. ఒకప్పుడయితే ఫోటోలు తీసిన వెంటనే వాటిని పంపేవారు, పత్రికలు యథాతథంగా వాటినే ప్రచురించేవి. ఇప్పుడు ఫోటో చూడగానే తెలిసిపోతోంది, ఫోటో షాప్ ధర్మమా అని అది ఎంత మారిపోయిందో! ఎవరైనా చెబుతారు – ఫోటోగ్రఫీ ప్రక్రియలలో underwater ఫోటోగ్రఫీ ఎంత కష్టమైనదో అని. కారణాలు ఊహించగలరు. ముందు మీకు ఒక ఆరితేరిన మోడల్ దొరకాలి, నీళ్ళలో మునిగినప్పుడు […]
Continue Reading
ఇట్లు మీ వసుధా రాణి సహన సముద్రం మా అమ్మ-3వ భాగం -వసుధారాణి పూర్తిగా బాల్యంలోకి వెళ్ళిపోయి గత రెండు నెలలుగా ధారావాహికగా రాస్తున్న అమ్మ కథ ముగించాలని అనుకుటుంటేనే ఏదో బాధ.మన అందరి ఆరంభం కదా అమ్మ ముగింపు ఏమిటి అని మనసులో ఓ మూల కలుక్కుమంటున్ననొప్పి.కానీ తప్పదు మొదలు పెట్టింది ముగించాలి కదా.నిజానికి నా జీవితంలో అమ్మ ముగిసిపోలేదు,ఎక్కడికీ వెళ్ళలేదు.ఎందరో రూపంలో వస్తూనే ఉంది నా తల ఆప్యాయంగా నిమురుతూనే ఉంది. […]
Continue Reading
ఉనికి పాట ఓ వీధిదీపం నీడన -చంద్ర లత అతనొక సామాన్యుడు.బడిపంతులు.అందమైన ప్రేయసి. కుదురైన జీవితం. కలల దుప్పటి కప్పుకొన్న యువకుడు. ఆమె ఒక కేబరే గాయని. నటనావిద్యార్థి. ఒక గాయపడ్డ గృహిణి.వంటరి తల్లి. సాంప్రదాయాలకు ఆవలగా విచ్చుకొన్న గొంతుక. అతనొక సైనికాధికారి. రాజద్రోహిగానిలిచిన దేశబహిష్కృతుడు. కరుకు నిబంధనల్లో విదిల్చిన సిరాచుక్క. ఆమె ఒక కళాకారిణి. నియంతృత్వం గీసిన గీటు దాటి గొంతెత్తితే,మరణదండనే. పాడమన్న పాట పాడలేక, ఖండాంతరాలు చేరిన కాందిశీకురాలు. భిన్నమైన మనుషులు,నేపథ్యాలు. భిన్నమైన […]
Continue Reading
చిత్రం-4 లోయిస్ గ్రీన్ ఫీల్డ్ -గణేశ్వరరావు ఈ అద్భుతమైన ఛాయా చిత్రాన్ని తీసిన లోయిస్ గ్రీన్ ఫీల్డ్ నాట్య ఛాయాచిత్రకారిణిగా సుప్రసిద్ధురాలు. ఆమె ఫొటోల్లో వస్తువు: కదలికలు, ఇతివృత్తo : సమయం. సహజ సిద్ధమైన కదలికలను నిశ్చలన ప్రతిబింబాలు గా చేయడంలో ఆమె నైపుణ్యం అపారం. నాట్యకారుల అద్భుతమైన నృత్య భంగిమలను తన కెమెరా ఫిల్మ్ లో బంధించి గలదు, ఆ కళాకారుల సృజనాత్మకతకు దీటైన సృజనాత్మకతను తన ఫోటోగ్రఫీలో కనబరచగలదు. ‘ప్రతిబింబించు క్షణాలు ‘ […]
Continue Reading
ప్రమద టోనీ మారిసన్ –ఎ.వి. రమణమూర్తి టోనీ మారిసన్ రాసిన కథ- రెసిటటిఫ్ (1983) ఈ కథలోని గమ్మత్తైన విషయం ఏమిటంటే, కథ బొత్తిగా అర్థం కాకుండా పోదు; అలాగని పూర్తిగానూ అర్థం అయినట్టు ఉండదు. ఎక్కడో ఒక అసౌకర్యపు మలుపు దగ్గర మనల్ని వదిలేసే ఈ కథలోని అంతరార్థాల ఉనికిని గమనించి, వాటిగురించి ఆలోచించడం కోసం దీనిని చదవాలి. 1987లో ప్రచురించబడిన ‘Beloved’ నవలకి ముందు,1983లో టోనీ మారిసన్ రాసిన కథ ఇది. 2015లో ది […]
Continue Reading
కొత్త అడుగులు-2 కొత్తతరపు చిక్కని కవిత్వస్వరం సుభాషిణి ! –శిలాలోలిత ఇటీవలి కాలంలో కవిత్వం రాస్తున్న కవయిత్రులలో చిక్కని కవిత్వం రాసే శక్తి సుభాషిణికి ఉంది. కొన్ని సంవత్సరాలుగా కవిసంగమంలో రాస్తున్న ఆమె కవిత్వం ఏవిధంగా మార్పుకు గురవుతూ, పరిణతి చెందుతూ వచ్చిందో గమనించే అవకాశమూ నాకు కలిగింది. అందుకే ఈ కవయిత్రి మీద ప్రత్యేకాభిమానం. అధ్యయనం, జీవితం మీద, కవిత్వం పట్ల ఉన్న మక్కువా ఆ మూడింటినీ కలిపి కవిత్వాన్ని చేస్తున్న తీరూ సుభాషిణిని ఈ […]
Continue Readingజ్ఞాపకాలసందడి -3 -డి.కామేశ్వరి నాకు మా వారి వల్ల వచ్చినఒక మంచి అలవాటు ఇంటిఖర్చుల పద్దురాయటం. ఇపుడు మంచి అలవాటు అని వప్పుకుంటున్నాగాని ఆయన వున్నపుడు చచ్చినా రాయలేదు. ఆయనకి, నాకు ఎప్పుడు ఒక గొడవ ఉండేది. నాకు ఇంటిఖర్చుకింద డబ్బు ఇవ్వాలి, అదెలా ఖర్చు పెడతానో నా ఇష్టం. మీకు మూడుపూటలా తిండిపెట్టడం నా వంతు. ఇచ్చిందాంట్లో మిగిలిందో, దీనికెంత దానికెంత అని అడగొద్దు అనేదాన్ని. ఆయనగారి గవర్నమెంట్ ఆఫీస్ బుద్ధి నా దగ్గరచూపిస్తూ ముందు […]
Continue Readingపునాది రాళ్ళు-4 –డా|| గోగు శ్యామల కోదురుపాక గ్రామంలో పోరాటాలు సాగుతున్నాయి. వాటికీ ఆ గ్రామ ప్రజలే నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. ఎం ఎల్ పార్టీ పరోక్షంగా సలహాలు ఇస్తూ రాజకీయ మద్దతు ఇచ్చినప్పటికిని పోరాటంలో ముందు భాగాన గ్రామస్తులే ఉన్నారు. ఆలా ఉన్నవారిలో చిట్యాల చినరాజవ్వ ఒకరు. ఈమెతో పాటు ఇతర దళిత మహిళలు పురుషులూ ఉన్నారు. వారే మాదిగ బానవ్వా , మాదిగ కనకవ్వ, కుడుకల దుర్గయ్య తదితరులున్నారు. 1970 నుండి 1980వరకు గల దశాబ్దంలో […]
Continue Reading
రమణీయం మనకోసమే! -సి.రమణ ట్రాఫిక్ నిబంధనలున్నది మనకోసమే. ఐతే, అవి మనకోసం అని, మనకు తెలియదు. అందుకనే మనం వాటిని అసలు పట్టించుకోము. కూడళ్ళ వద్ద వుండే ఎరుపు, ఆకుపచ్చ దీపాలను, చాలసార్లు గమనించకుండా, గుడ్డెద్దులాగా ప్రవర్తిస్తాము. కూడళ్ళ వద్ద రంగుల దీపాలతో పాటు, పోలీస్ వుంటేనే, మనం బాధ్యతకల పౌరులవలె ప్రవర్తిస్తాము. సెల్ఫోన్ మాట్లాడుతూ, వాహనం నడపటం, మత్తు పదార్థాలు సేవించి వాహనం నడపడం, పాదచారులు కూడా సెల్ఫోన్ లో మాట్లాడుతూ రోడ్ దాటడం వంటివి […]
Continue Reading
కనక నారాయణీయం-1 –పుట్టపర్తి నాగపద్మిని కథలు వినటంలోని ఆనందాన్ని ఆస్వాదించటం మా అమ్మమ్మ శ్రీమతి శేషమ్మ గారి ద్వారా మొదలైందన్నాను కదా!! అసలు నా పుట్టుక వెనుక కూడా ఓ ఉత్కంఠభరితమైన ఉదంతముందని అమ్మమ్మే చెబుతుంటే………వినటం…ఒక మహత్తరానుభూతి నాకైతే!! అదేమిటో మీరూ ఆలకించండి…కాస్త ఉపోద్ఘాతం తరువాత!! ప్రొద్దుటూరినుండీ..కడపకు వలస వచ్చేసిన కారణం, ఇక్కడి మోచంపేటలో శ్రీ రామకృష్ణా హైస్కూల్ లో తెలుగు పండితుడిగా అయ్యకు ఉద్యోగం రావటం. జీతం అప్పట్లో తక్కువే, పైగా తెలుగు పండితుడికి కాబట్టి, […]
Continue Readingషర్మిలాం”తరంగం” వ్యక్తిగతాల్లోకి జొరపడొద్దు -షర్మిల కోనేరు పక్కవాళ్ల జీవితాల్లోకి తొంగి చూసే నైజం మనలో ఎక్కువగానే కనిపిస్తుంది . వాళ్లతో కష్టం సుఖం పంచుకోవడం వేరు వ్యక్తిగత జీవితాల్లోకి జొరబడడం వేరు. ఎదుటివాళ్ల వ్యక్తిగతాన్ని వాళ్లకే వదిలెయ్యాలనే కనీస స్పృహ లోపిస్తోంది. ఇంతగా ఎదుగుతున్న మనం మరుగుజ్జులుగా మారిపోతున్నాం . ఎదుటివాళ్లను జడ్జ్ చేసే అధికారం మనకు ఎవరిచ్చారు? ఇటీవల ప్రముఖవ్యక్తులు కొందరి మరణం ఇదే ప్రశ్న లేవనెత్తింది. ఎదుటి వాళ్ల జీవితం గురించి , విలువల […]
Continue Reading
కొత్త అడుగులు-1 –శిలాలోలిత ఇప్పుడిప్పుడే రాస్తున్న కొత్తకవయిత్రులను పరిచయం చేయాలన్న నా ఆలోచనకు రూపకల్పనే ఈ కాలమ్. ఇటీవల కాలంలో స్త్రీల రచనల సంఖ్య బాగా పెరిగింది. యం.ఫిల్, పీహెచ్.డి లను నేను కవయిత్రుల మీదే పరిశోధనను ఇష్టంగా చేశాను. స్త్రీలపై వారి రచనలపై అనేక వ్యాసాలు, ముందు మాటలు, ఉపన్యాసాలు ఇస్తూనే ఉన్నాను. నాకు తృప్తిని కలిగించే విషయాలివి. ‘నారి సారించి’ పేరుతో విమర్శా వ్యాసాల పుస్తకం వేశాను. రీసెర్చ్ గ్రంధరూపంలో వచ్చాక ‘కవయిత్రుల కవిత్వంలో […]
Continue Reading
కనక నారాయణీయం -పుట్టపర్తి నాగపద్మిని ”అనగనగనగా…….చీమలు దూరని చిట్టడవి…కాకులు దూరని కారడవి…అందులో…” ఊపిరి బిగబట్టుకుని వినే చిన్నారి కళ్ళల్లో…ఒకటే ఉత్కంఠ!! ఆ చీమలు దూరని చిట్టడవిలో…ఏముందో, ఎటువంటి క్రూర మృగం మనమీదకి వచ్చి పడుతుందోనని..భయం!! వినాలనే తహతహ!! ఎవరో రాజకుమారుడు వచ్చి మనల్ని రక్షిస్తాడనే ధైర్యం కూడా!! మా బాల్యం కూడా ఇటువంటి కారడవుల కథలతో పాటూ హాస్యం ఉట్టిపడే తెనాలి రామకృష్ణుడూ, తాతాచార్యుల కథాశ్రవణంతో ఉత్కంఠభరితంగానే సాగింది. ఎండాకాలం సెలవుల్లో, ఆ కథల లోకంలో మమ్మల్ని […]
Continue Reading
ఇట్లు మీ వసుధా రాణి సహన సముద్రం మా అమ్మ -వసుధారాణి పెళ్లిళ్లు పేరంటాలు అంటే పిల్లలకు మాచెడ్డసరదా కదా .నాకు ఇప్పటికీ అంతే అనుకోండి.అలా నా పదవ ఏట అనుకుంటా గుంటూరులో ఓ పెళ్లికి పిలుపు వచ్చింది.సాధారణంగా పెళ్లికి వెళ్లాల్సి వచ్చినపుడు ఇంటిలో అందరి కంటే చిన్నపిల్లల్ని తీసుకెళ్తారు. వాళ్ళకి పెద్దగా బడులు , తరగతులు పోయేది ఏమీ ఉండదని.అలా మా అమ్మతో పెళ్లికి చంకన పెట్టుకెళ్లిన పిల్లిలా నేనూ తయారు […]
Continue Reading
చిత్రం-3 -గణేశ్వరరావు ప్రకృతి దృశ్యాలు చూస్తూ న్యూ ఇంగ్లండ్ లో పెరిగిన గ్రేస్ మెరిట్ వాటి నుంచి స్ఫూర్తి చెందడంలో ఆశ్చర్యం లేదు, ఆమె చిన్ననాటి అనుభవాలే ఆమెని ఒక ఫైన్ ఆర్ట్ ఫోటోగ్రాఫర్ ని చేసాయి. జీవితం అన్నాక ఎవరికైనా ఒడుదుడుకులు ఉండకుండా పోవు . గ్రేస్ కూడా వాటి నుంచి తప్పించుకోలేకపోయింది. అయితే ఆమె సృజనాత్మక శక్తి , కష్టాలనుంచి ఆమెను త్వరగా కోలుకునేలా చేసింది, ఆమె కెమెరాకన్ను ఎప్పుడూ రూప నిర్మాణంపైనే వుంటుంది, […]
Continue Reading
ప్రమద తొలి విప్లవాల అంగారవల్లి రషీద్ జహాన్ – జగద్ధాత్రి “నీ నుదుటపైన ఈ కొంగు చాలా అందంగా ఉంది కానీ నీవీ కొంగును ఒక పతాక చేసి ఉంటే ఇంకా బాగుండేది” అస్రరూల్ హక్ మజాజ్ ఎవరిగురించి ఈ మాటలు అనుకుంటున్నారా? అలా తన జీవితాన్నే తిరుగుబాటు బావుటాగా ఎగురవేసిన ఒక అత్యుత్తమ మహిళను గురించి మనం తెలుసుకోబోతున్నాం. ఆమె డాక్టర్ రషీద్ జహాన్. జీవించినది పూర్తిగా ఐదు పదులు కూడా కాకున్నా ఐదు జన్మలకు […]
Continue Reading
పునాది రాళ్ళు- 3 –డా|| గోగు శ్యామల అధ్యాయం: గ్రామీణ వ్యవస్థ – కుల రాజకీయాలు – వర్గ పోరాటాల్లో రాజవ్వ భూపోరాటం ఈ అధ్యాయం లో చోటు చేసుకున్న అంశాలు… 1. ఉత్తర తేలంగాణ గ్రామీణ వ్యవస్థలో రాజవ్వ ఇతరులకు భూమి కావాలని, తన భూమి కోసం పోరాడిన క్రమంలో కుల పితృ భూ వలస స్వామ్య అధిపత్యాలు కలగలిసిన పాలన విధానాలు నిర్వహించిన పాత్ర. 2. రాజవ్వ భూమి పట్టా […]
Continue Reading
రమణీయం: అరవై ఏళ్ళ వేడుక -సి.రమణ మన భారతదేశంలో ఉన్నన్ని పండుగలు, పర్వాలు, వ్యక్తిగతంగా జరుపుకునే వేడుకలు, ఉత్సవాలు మరి ఏ ఇతర దేశాలలోను ఉండవని విశ్వసిస్తాను. మంచిదే, పండుగలు, వేడుకలు జరుపుకునే ఉత్సాహం, దానికి కావలసిన వనరులు, మన దగ్గర ఉంటే, ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉల్లాసంగా…… ఎంత బాగుంటుందో. మనం కూడా పండుగ వస్తుందంటే, పండుగ పనులతో, పండుగ గురించిన కబుర్లతో, ఎవరి స్థాయికి తగినట్లు వారు, కొత్త బట్టలు, కొత్త వస్తువులు కొనుక్కుంటూ ఒక […]
Continue Reading
ఉనికి పాట -చంద్ర లత (అజరామరమైన పాటగా పదిలమైన కవిత గురించి ఒక మాట) చెలీ సెలవ్…! సెలవ్ సెలవ్ ! *** ఇక మనం మేలు కోవాలి ఇక మనం తెలుసుకోవాలి ఇక మనం మనకళ్ళు తెరిచిచూడాలి ఇప్పుడే… ఇప్పుడే ఇప్పుడే ! మనం మేలైన రేపటిని నిర్మించుకోవాలి ఆ పనిని మనం ఇప్పుడే మొదలుపెట్టాలి […]
Continue Readingషర్మిలాం”తరంగం” అమ్మాయంటే ఆస్తి కాదురా ! -షర్మిల కోనేరు అయిదుగురూ సమానంగా పంచుకోమని తల్లి చెప్తే పాండవులు ద్రౌపదిని పంచుకున్నారని భారతంలో విన్నాం . ఆస్తి పంచుకున్నట్టు అమ్మాయిని పంచుకోవడం ఏంటో ! ఆడాళ్లని వస్తువులుగా ఆస్తులుగా చూడడం అప్పుడూ ఇప్పుడూ కూడా ఏం కొత్త కాదు . అర్జున్ రెడ్డి సినిమాలో ఈ పిల్ల నాది అని కర్చీఫ్ వేసేస్తాడు . వాడికి నచ్చితే చాలు ! ఆ పిల్లతో పని లేదు ఎవడూ ఆ […]
Continue Reading
జ్ఞాపకాలసందడి -2 -డి.కామేశ్వరి 1971 -అపుడు మేము ఒరిస్సాలో బుర్ల అనే ఊరిలో ఉండేవారం. హిరాకుడ్ డాం ప్రాజెక్ట్ powerhouse లో అయన అస్సిస్టెంట్ ఇంజినీర్ గా పనిచేసేవారు. నేను 62 లో రచనలు ఆరంభించాను, అపుడు ఒక రోజు రిజిస్టర్ పోస్టులో చిన్న పార్సెల్ వచ్చింది. ఆరోజుల్లో నాకెవరు పోస్టులో పార్సెల్ పంపుతారు అనుకుంటూ ఆశ్చర్యంగా అడ్రస్ చూస్తే మద్రాస్ నించి, కేసరికుటీర్ అని వుంది. కేసారికుటీర్ నాకేం పంపింది, ఎందుకు పంపిందో తెలియక ఆరాటంగా […]
Continue Reading
మాన్ బుకర్ అందుకున్న తొలి అరబిక్ రచయిత్రి -జగద్ధాత్రి మాన్ బుకర్ అంతర్జాతీయ బహుమతిని అందుకున్న తొలి అరబ్ రచయిత్రి జోఖా అల్హర్తి. ఆమె రచించిన పుస్తకం “ సెలెస్టియల్ బాడీస్” ఆంగ్లానువాదానికి ఈ బహుమతి లభించింది ఈ సంవత్సరం. తొలి సారిగా ఒక ఓమన్ రచయిత్రి నవల ఆంగ్లం లోకి అనువాదమై మాన్ బుకర్ వంటి ప్రతిష్టాత్మకమైన బహుమతిని సాధించింది. ఇది ప్రపంచ రచయిత్రులందరికీ గర్వకారణం. అనువాదకురాలు మారిలిన్ బూత్ తో కలిసి 50,000 పౌండ్ల […]
Continue Readingజ్ఞాపకాలసందడి -1 -డి.కామేశ్వరి 1952 లో పెళ్లయింది. ఒరిస్సాలో కటక్ లో మా ఆయన ఇంజనీరింగ్ స్కూల్ లో పనిచేసేవారు. ఆరోజుల్లో మద్రాస్ హౌరా మెయిల్ ఒకటే రైల్ మధ్యలో అర్ధరాత్రి కటక్ లోఆగేది. మానాన్నగారు విశాఖపట్నంలో డివిజినల్ ఇంజినీర్ హైవేస్ లో పనిచేసేవారు. ఆయన ముందువెళ్ళి అన్ని ఏర్పాట్లుచేసుకున్నాక పంపమని చెప్పివెళ్ళారు. వైజాగ్ లో మెడిసిన్ చదివే మరిదిని తోడిచ్చిపంపారు. అర్థరాత్రి కటక్ లో స్టేషన్ కొచ్చి రిసీవ్ చేసుకున్నారు ఆయన. ఆ రోజుల్లో మనిషిలాగే […]
Continue Reading
రమణీయం-మన కోసం మనం –సి.వి.రమణ ఇల్లు అలకంగానే పండుగా కాదు, పందిరి వేయంగానే పెళ్ళీ కాదు, అన్నట్లు, మొక్క నాటంగానే వృక్షమూ కాదని మాకు వారం రోజులలోనే తెలిసిపోయింది. వాతావరణ శాఖ వెలువరిస్తున్న సూచనలను గమనిస్తున్నాము. నైరుతి ఋతుపవనాలు అదిగో వస్తున్నాయి, ఇదిగో వస్తున్నాయి, అండమాన్ దాటేశాయి, కేరళ తీరం చేరుకుంటున్నాయి అంటున్నారు. మబ్బులు వచ్చినట్లే వచ్చి, వెనక్కు వెళ్తున్నాయి. కొన్నిసార్లు, మెరుపులు కూడా మెరుస్తున్నాయి. ఫెళ ఫెళ మనే శబ్దార్భాటం చూస్తే, ఇహనో, ఇప్పుడో వర్షం […]
Continue Reading
ఇట్లు మీ వసుధారాణి భాగవతంలో శ్రీకృష్ణుడికి, నాకూ ఓ దగ్గరి పోలిక ఉంది. నన్ను నేను తక్కువగా అనుకున్నప్పుడల్లా ఆ పోలిక గుర్తుచేసుకుని నా ఆత్మవిశ్వాసం పెంపొందించు కుంటుంటాను. అదేమిటంటే శ్రీమతి రూపెనగుంట్ల లక్ష్మీరాధమ్మ, శ్రీ రామదాసు దంపతులకు మనం అంటే వసుధారాణి అనబడే నేను అష్టమసంతానంగా జన్మించటం. మరి అల్లరి కిష్టయ్య కూడా అష్టమ గర్భమేగా. అందువలన చేత నేనుకూడా అల్లరి చేసేయాలి కామోసు అనేసుకుని, జీవితంలో అతి ముఖ్యమైన బాల్యాన్ని అందమైన, ఆహ్లాదకరమైన అల్లరితో […]
Continue Reading
పడాం…పడాం… ! -చంద్ర లత ఎడిత్ పియెఫ్( 1915-1963) ఫ్రెంచ్ గాయని,నటి, గేయరచయిత, స్వరకర్త, ఛాసో నెట్. ఫ్రెంచ్ అభూత కల్పన గా ప్రస్తావించే ఎడిత్ పియెఫ్ , అంతర్జాతీయ ఫ్రెంచ్ తార. “పడాం… పడాం… ” అన్న పాట ఒక వాల్ట్జ్ గీతం. ఇది సంగీత జ్ఞాపకాల గురించిన పాట. ఒక స్వరం వినబడగానే, జ్ఞాపకాల తుట్టి ఎలా కదిలించబడుతుందో ఈ పాట చెపుతుంది. తన ఇరవైఏళ్ల వయస్సు నాటి గతించిన ప్రేమ జ్ఞాపకాలు ఈ […]
Continue Readingపునాది రాళ్ళు-2 -డా|| గోగు శ్యామల ”దళిత స్త్రీల జీవిత అనుభవాల ఆధారంగా తెలంగాణా రాష్ట్రంలోని కులాల చరిత్రను అధ్యయనం చేయడం ” అనే శీర్షికన జరిగిన నా పరిశోధన కోసం ఈ ఐదుగురు స్త్రీలనే ఎందుకు ఎంపిక చేసుకున్నాను ? వారితో నాకున్న సంబంధం ఏమిటీ ? మరో వైపు ఈ స్త్రీల కుటుంబం, కమ్యూనిటీ నేపథ్యాల ద్వారా కులవ్యవస్థను పరిశీలించడం కూడా ప్రాధానంగా జరిగింది. ఈ ఐదుగురు స్త్రీలు దళిత కమ్మూనిటీలలోని వివిధ కిన్ […]
Continue Reading
షర్మిలాం“తరంగం” -షర్మిల కోనేరు ” దైవం మానుష రూపేణా ” అంటారు . ఈ మాట వాడుతున్నానని నేనేదో సంస్కృత పండితురాల్ని అనుకునేరు … నేను ఆరు ఏడో తరగతుల్లో సంస్కృతం నేర్చుకున్నాను గానీ రఘు వంశం , దిలీపుడు అన్న మాటలు తప్ప ఏమీ గుర్తులేవు . అంతెందుకు మా వూరి లైబ్రరీలో వున్న సాహిత్యాన్నంతా ఒక్కో పుస్తకం చొప్పున పరపరా నమిలేసే దాన్ని . ఇప్పుడు స్క్రీన్లు చూస్తే అమ్మానాన్నలు గగ్గోలు పెట్టినట్టు పుస్తకాలు […]
Continue Reading
చిత్రం-2 -గణేశ్వరరావు ఈ చిత్రాన్ని వేసింది మెక్సికన్ ఆర్టిస్ట్ ఫ్రిడా (ప్రముఖ భారతీయ చిత్రకారిణి అమృతా షేర్ గిల్ ను ఇండియన్ ఫ్రిడా గా కొందరు విమర్శకులు గుర్తించారు). ఫ్రిడా మరణం తర్వాత ఆమె ప్రతిభ వెలుగులోకి వచ్చింది. ఆమె చిత్రాలు ‘అధివాస్తవికత’తో నిండి ఉంటాయి. ఈ ‘గాయపడ్డ లేడి’చిత్రంలో ఆమె తన వ్యక్తిగత జీవితంలో అనుభవించిన భౌతిక, మానసిక బాధలను చూపరులతో పంచుకుంటుంది. చాలావరకు ఆమె గీసినవి స్వీయ చిత్రాలే. లేడి తల తన […]
Continue Readingపునాది రాళ్ళు -డా||గోగు శ్యామల నా పీహెడీ టాపిక్ : “తెలంగాణ దళిత జీవిత చరిత్రల ద్వారా కుల చరిత్రల అధ్యనం” ఈ పరిశోధనలో ఐదుగురు మహిళను ఎంపిక చేసుకున్నాను. వీరి జీవితాలను కొన్ని సిద్దాoతాల వెలుగులో కొంత లోతుగా అధ్యయనం చేయాలనుకున్నాను. ఈ అధ్యయనం ఇంకొంత విస్తృతo చేస్తూ ఇంకా కొంతమంది అణగారిన జాతుల, వర్గాల, ప్రాంతాల స్త్రీల జీవిత చరిత్రలను కూడా రాసి ఇందులో చేర్చాలనుకుంటున్నాను. ఇంకా, ఈ పరిశోధనలోని ఐదుగురు మహిళల […]
Continue Reading
రమణీయం కదులుతున్న కల -సి.వి.రమణ టివి లో చెన్నై గురించి వార్తలు చూస్తున్నాము. అక్కడి తీవ్రమైన నీటి ఎద్దడిని, ప్రజల కడగండ్లను వివరిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం సంక్షేమ పధకాలకుఖర్చు చేస్తూ, అభివృద్ధి పధకాలను నిర్లక్ష్యం చేసిన కారణంగా ……. చెట్లు ఎండి, మొక్కలు మాడి, పసువులు, పక్షులు ఆఖరికి మనుషులు కూడా విలవిలలాడుతున్నారు; నీటికరువువలన కలిగే ఇక్కట్లుతో. కరువు, కరువు అంటాం కాని, ఈ కరువు ఎందుకొచ్చింది? నివారణ ఏమిటి? మనము ఏమి చెయ్యగలం, అని ఆలోచించం. రాజకీయనాయకులు […]
Continue Reading
అక్షర బ్రహ్మపుత్రి ఇందిరా గోస్వామి-జగద్ధాత్రి “మీరు ఆత్మ కథ రాస్తే బాగున్ను కదా ?” అని ఇటీవలతన 90 వ జనం దినోత్సవం నాడు తెలుగు కథకు చిరునామా కారా మాస్టారిని ప్రశ్నించినపుడు ఆయన ఇచ్చిన సమాధానమిది “ ఆత్మ కథ రాయడం వలన అందులో సమాజానికి ఉపయోగ పడే విషయాలేమైనా ఉంటే తప్ప ఊరికే రాయగలం కదా అని ఆత్మ కథ రాయనక్కర్లేదు” ఎంత ఉదాత్తం ఆయన భావన. ఆత్మ కథల్లో బాగా పేరు పొందినవి […]
Continue Reading
చిత్రం -గణేశ్వరరావు జార్జియా కీఫ్, అమెరికన్ చిత్రకారిణి, ‘మనం పూలని సరిగ్గా చూడం, ఎందుకంటే అవి చిన్నవి. సరిగ్గా నేను చూసే పద్ధతిలో పెద్దవిగా చూపిస్తూ వాటి బొమ్మ గీస్తే? మీరు తప్పక చూస్తారు’ అంటుంది. 1928లో గస గసాల పుష్పం బొమ్మను (30″/40″) గీ సింది, ప్రకృతిని నైరూప్య కళలో ప్రదర్శించి కళ్ళముందుకు తెచ్చింది. రెండు పూలే కనిపిస్తాయి, వాటి వెనుక కొమ్మలూ రెమ్మలూ లేవు . రంగుల మేళవింపులోనూ, వేసిన పద్ధతిలోనూ ఆధునికమైన ఈ […]
Continue Reading
చూడలా గులాబిలా! -చంద్రలత లా వి యెనా రోజా ! ఎడిత్ పియెఫ్ ( La Vie en Rose * Edith Piaf) బురదగుంటలో వేళ్ళూనుకొన్నప్పటికీ, తామరలా వికసించమంటాడు గౌతమ బుద్ధుడు. ముళ్ళకంపపై మొగ్గతొడిగినా, గులాబీలా జీవితాన్ని చూడమంటొంది ఎడిత్ పియెఫ్. అలాగని, ఎడిత్ పియెఫ్ తాత్వికురాలో దార్షనికురాలో కాదు. ఒక గాయని.తన పాటలు తానే రాసుకొని ,తనే స్వరపరుచుకొని పాడగలిగిన జనరంజక గాయని.ఫ్రెంచ్ దేశీయుల గుండెల్లో ప్రతిధ్వనించే ఫ్రాన్స్ జాతీయ సంపద. ఫ్రెంచ్ గాయనీ […]
Continue Readingషర్మిలాం“తరంగం” -షర్మిల కోనేరు ” దైవం మానుష రూపేణా ” అంటారు . ఈ మాట వాడుతున్నానని నేనేదో సంస్కృత పండితురాల్ని అనుకునేరు … నేను ఆరు ఏడో తరగతుల్లో సంస్కృతం నేర్చుకున్నాను గానీ రఘు వంశం , దిలీపుడు అన్న మాటలు తప్ప ఏమీ గుర్తులేవు . అంతెందుకు మా వూరి లైబ్రరీలో వున్న సాహిత్యాన్నంతా ఒక్కో పుస్తకం చొప్పున పరపరా నమిలేసే దాన్ని . ఇప్పుడు స్క్రీన్లు చూస్తే అమ్మానాన్నలు గగ్గోలు పెట్టినట్టు పుస్తకాలు […]
Continue Reading