చెప్పు (కథ)
-ఎం కె కుమార్
మాధవరావు జీవితం పాత గోడ గడియారం లాంటిది. దానికి కచ్చితత్వం తప్ప మరో ఉద్వేగం తెలియదు. యాభై ఐదేళ్ల వయసున్న మాధవరావు స్థానిక ప్రభుత్వ పాఠశాలలో చరిత్ర ఉపాధ్యాయుడు. ఆయన దినచర్యలో ఎప్పుడూ ఏ మార్పూ ఉండదు. ఉదయం ఐదున్నరకు నిద్రలేవడం, ఆరు గంటలకల్లా పాత స్వెట్టర్ వేసుకుని, మంచు ఇంకా పూర్తిగా విడిపోని వీధుల్లోంచి నడుచుకుంటూ మున్సిపల్ పార్కుకు వెళ్లడం.
అదొక నిశ్శబ్ద ప్రపంచం. అక్కడ ఆకులు రాలిపోయి ఉండే దారిలో నాలుగు రౌండ్లు నడిచి, తూర్పు వైపున్న సిమెంట్ బెంచ్ మీద పది నిమిషాలు విశ్రమించడం ఆయన అలవాటు.
ఆ రోజు నవంబర్ రెండవ వారం. గాలిలో చలి ఉంది. ఎప్పటిలాగే నడక ముగించుకుని తనకిష్టమైన సిమెంట్ బెంచ్ దగ్గరికి వెళ్లాడు మాధవరావు. కూర్చోబోతుండగా ఆయన దృష్టి కింద పడింది.
ఆ బెంచ్ కింద సరిగ్గా మధ్యలో జత పాత చెప్పులు ఉన్నాయి. అవి తోలు చెప్పులు కావు, సాధారణమైన రబ్బరు చెప్పులు. వాటి అడుగుభాగం బాగా అరిగిపోయి ఉంది. ఒక చెప్పు పట్టీ కాస్త తెగిపోయి, నల్లటి దారంతో కుట్టి ఉంది. ఎవరో రాత్రిపూట ఇక్కడ కూర్చుని, మర్చిపోయి వెళ్లి ఉంటారని మాధవరావు అనుకున్నాడు.
ఒక ఉపాధ్యాయుడిగా వస్తువుల పట్ల, మనుషుల పట్ల నిర్లిప్తత ఆయన సహజ లక్షణం. ఆయన వాటిని పట్టించుకోకుండా, పది నిమిషాలు కూర్చుని ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
మరుసటి రోజు ఉదయం. వాతావరణం మరింత చల్లగా ఉంది. పార్కులో ఎవరూ లేరు. పక్షుల కిలకిలారావాలు మినహా ఎలాంటి శబ్దమూ లేదు. మాధవరావు తన నడక పూర్తి చేసుకుని బెంచ్ దగ్గరికి వచ్చాడు.
ఆశ్చర్యంగా, ఆ చెప్పులు ఇంకా అక్కడే ఉన్నాయి. అంగుళం కూడా కదల్లేదు. పైన పడిన మంచు బిందువుల వల్ల అవి కాస్త తడిగా అనిపిస్తున్నాయి. మాధవరావుకు లోపల ఎక్కడో చిన్న అసహనం మొదలైంది. ఒక వస్తువు ఉండాల్సిన చోట కాకుండా వేరే చోట ఉంటే ఆయనకు నచ్చదు. మున్సిపాలిటీ వాళ్లు కనీసం చెత్తను కూడా సరిగ్గా ఊడ్చరని మనసులోనే విసుక్కున్నాడు. ఆ రోజు కూడా వాటిని వదిలేసి వెళ్లిపోయాడు.
మూడో రోజు. పార్కుకు వెళ్లే దారిలో మాధవరావు మనసు ఎందుకో ఆ బెంచ్ కింద ఉన్న చెప్పుల చుట్టే తిరుగుతోంది. తీరా అక్కడికి వెళ్లి చూసేసరికి అవి అలాగే ఉన్నాయి. ఈసారి ఆయనకు వాటిని అక్కడ వదిలేయాలనిపించలేదు.
“ఎవరో పాపం మర్చి పోయి ఉంటారు. చలిలో వణికిపోతూ వెళ్లిపోయి ఉంటాడు. మళ్లీ వెతుక్కుంటూ వస్తాడేమో, ఇక్కడ ఉంటే మున్సిపాలిటీ వాళ్లు చెత్త కుండీలో పారేస్తారు,” అని ఆయన మనసులో సానుభూతి, సాకు పుట్టుకొచ్చింది.
ఆయన వంగి ఆ చెప్పులను చేతిలోకి తీసుకున్నాడు. అవి చాలా చల్లగా, బరువుగా అనిపించాయి. వాటిని ప్లాస్టిక్ కవర్‌లో వేసుకుని ఇంటికి తీసుకొచ్చాడు.
ఇంటికి రాగానే బాత్‌రూమ్‌లోకి వెళ్లి, పాత బ్రష్ తీసుకుని ఆ చెప్పులకు ఉన్న మట్టిని కడగడం మొదలుపెట్టాడు. ఆ రబ్బరు మీదున్న మట్టి పోతున్నకొద్దీ, వాటి అసలు రంగు బయటపడుతోంది. అవి నలుపు రంగు చెప్పులు. వాటిని శుభ్రంగా కడిగి, పాత గుడ్డతో తుడిచి, తన ఇంటి గేటు బయట ఒక పక్కగా గోడకు ఆనించి పెట్టాడు. ఎవరైనా వెతుక్కుంటూ వస్తే కనిపిస్తాయని ఆయన ఆలోచన.
ఆ రాత్రి ఆయనకు ప్రశాంతంగా నిద్ర పట్టింది. మంచి పని చేశానన్న తృప్తి ఆయన ముఖంలో కనిపించింది.
కానీ, మరుసటి ఉదయం ఆ తృప్తి ఆవిరైపోయింది.
గేటు బయట చూస్తే చెప్పులు లేవు! “ఎవరో వచ్చి తీసుకెళ్లి ఉంటారులే” అని మనసుకు సరిదిద్దుకుని పార్కుకు బయలుదేరాడు.
కానీ అడుగులు ముందుకు పడుతున్నకొద్దీ ఆయన గుండె లయ తప్పుతోంది. పార్కు గేటు దాటగానే ఆయన కళ్లు నేరుగా ఆ సిమెంట్ బెంచ్ వైపు వెళ్లాయి.
ఆయన అడుగులు ఆగిపోయాయి. శ్వాస బిగబట్టాడు.
బెంచ్ కింద… సరిగ్గా అదే స్థానంలో… నిన్న తను కడిగి గేటు బయట పెట్టిన అదే నలుపు రంగు చెప్పులు ఉన్నాయి. వాటి మీద కుట్టిన నల్లటి దారం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
మాధవరావుకు చెమటలు పట్టాయి. చలిలో కూడా ఆయన నుదురు చెమట పట్టింది. ఇది ఎలా సాధ్యం? ఎవరో కావాలనే తనతో ఆటలాడుతున్నారా? తన ఇంట్లోంచి వీటిని తెచ్చి మళ్లీ ఇక్కడే ఎందుకు పెడతారు? ఆయన చుట్టుపక్కల చూశాడు. ఎవరూ లేరు. వణుకుతున్న చేతులతో ఆ చెప్పులను మళ్లీ పట్టుకున్నాడు. అవును, ఇవి నిన్న తను కడిగినవే.
ఇంకా కాస్త తడిగా కూడా ఉన్నాయి. ఆ రోజు ఆయన పాఠశాలకు సెలవు పెట్టాడు. ఇంట్లోనే సోఫాలో కూర్చుని ఆ చెప్పుల వైపే తదేకంగా చూస్తూ ఉండిపోయాడు.
ఆ రోజు నుంచి మాధవరావు మనసు ప్రశాంతంగా లేదు. భయం, గందరగోళం, ఆందోళన ఆయనను చుట్టుముట్టాయి. ఆ చెప్పులు ఆయనకు కేవలం రబ్బరుతో చేసిన వస్తువులా కనిపించడం లేదు. అవి ఒక మనిషి ఉనికికి ప్రతీకల్లా కనిపిస్తున్నాయి. అవి ఆయనను గతం వైపు లాగుతున్నాయి.
ఆయన ఎంతో ప్రయత్నించి, తన మనసు పొరల్లో లోతుగా పాతిపెట్టిన పీడకల లాంటి జ్ఞాపకాన్ని తవ్వి తీస్తున్నాయి.
ఇరవై ఏళ్ల క్రితం…
అప్పుడు మాధవరావుకు ముప్పై ఐదేళ్లు. కొత్తగా ఉద్యోగంలో చేరిన సమయం. అదొక చీకటి రాత్రి. కుండపోతగా వర్షం పడుతోంది. తన స్నేహితుడి ఇంట్లో జరిగిన చిన్న వేడుకకు హాజరై, తన పాత స్కూటర్ మీద ఇంటికి తిరిగి వస్తున్నాడు. వీధి దీపాలు లేవు. రోడ్డు మీద ఎవరూ లేరు. కేవలం వర్షపు హోరు మాత్రమే వినిపిస్తోంది.
అకస్మాత్తుగా స్కూటర్ హెడ్‌లైట్ వెలుతురులో రోడ్డు పక్కన ఏదో పడి ఉన్నట్లు కనిపించింది. దగ్గరికి వెళ్లి స్కూటర్ ఆపాడు. ఒకతను రక్తపు మడుగులో పడి ఉన్నాడు. ఏదో వాహనం అతన్ని ఢీకొట్టి వెళ్లిపోయింది. ఆ మనిషి తల నుండి రక్తం కారుతూ, వర్షపు నీటితో కలిసి ఎర్రటి ఏరులా పారుతోంది.
అతను ఇంకా బతికే ఉన్నాడు. సన్నగా మూలుగుతున్నాడు. అతని చెయ్యి గాలిలో ఏదో వెతుకుతున్నట్లుగా కదులుతోంది.
మాధవరావు గుండె వేగంగా కొట్టుకుంది. అతనికి సహాయం చేయాలని ఒక అడుగు ముందుకు వేశాడు. కానీ వెంటనే అతని మెదడులో వంద ఆలోచనలు సుడిగుండంలా తిరిగాయి.
“నేను ఇతన్ని ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్తే పోలీసులు నన్నే అనుమానిస్తారేమో?”
“నాది ప్రభుత్వ ఉద్యోగం, కోర్టుల చుట్టూ తిరగాల్సి వస్తే నా పరువు ఏమవుతుంది?”
“నాకేం సంబంధం? ఎవరో ఒకరు చూసి ఆసుపత్రికి ఫోన్ చేస్తారులే.”
స్వార్థం, భయం అతని మానవత్వాన్ని కమ్మేశాయి. ఆ వర్షంలో, ఆ ఒంటరి రోడ్డు మీద ఆ గాయపడిన వ్యక్తిని అలాగే వదిలేసి, స్కూటర్ స్టార్ట్ చేసి అక్కడి నుంచి పారిపోయాడు మాధవరావు.
కానీ, అతను వెనుదిరిగి వెళ్లే ముందు, అతని స్కూటర్ వెలుతురు ఆ చివరి క్షణంలో ఒక దృశ్యం మీద పడింది. ఆ మనిషికి కొద్ది దూరంలో… రోడ్డు పక్కన పడి ఉన్న జత పాత చెప్పులు. నలుపు రంగులో ఉన్న ఆ చెప్పులు, ఆ వర్షంలో తడుస్తూ అనాథల్లా పడి ఉన్నాయి.
మరుసటి రోజు ఉదయం దినపత్రికలో ఆ వార్త వచ్చింది. “రోడ్డు ప్రమాదంలో వ్యక్తి మృతి. సకాలంలో వైద్యం అందక ప్రాణాలు విడిచిన అభాగ్యుడు.” ఆ వార్త చదివిన క్షణం మాధవరావులో ఏదో చచ్చిపోయింది. తన పిరికితనమే ఒక ప్రాణాన్ని బలితీసుకుందని ఆయనకు తెలుసు. కానీ ఎవరికీ చెప్పుకోలేక, ఆ అపరాధ భావనను చీకటి గదిలో బంధించి, బయట తాళం వేశాడు. రోజులు గడిచేకొద్దీ ఆ జ్ఞాపకాన్ని తన దినచర్యల కింద, తరగతి గది పాఠాల కింద కప్పేశాడు.
కానీ ఇప్పుడు… ఇరవై ఏళ్ల తర్వాత… ఆ చెప్పులు తిరిగి వచ్చాయి.
ఇవి నిజంగా ఆ రోడ్డు మీద పడి ఉన్న అవే చెప్పులా? లేక అతని అపరాధ భావన సృష్టించిన ప్రతిబింబమా?
మాధవరావుకు పిచ్చి పట్టినట్లయింది. మరుసటి రోజు ఆ చెప్పులను తీసుకువెళ్లి దూరంగా ఉన్న చెత్త కుండీలో పడేశాడు. కానీ మరుసటి ఉదయం నడకకు వెళ్లేసరికి అవి మళ్లీ ఆ సిమెంట్ బెంచ్ కింద దర్శనమిచ్చాయి. ఇంకో రోజు వాటిని దహనం చేయాలని చూశాడు, కానీ చేతులు రాలేదు. వాటిని ముట్టుకుంటే ఆ రోజు రాత్రి కురిసిన వర్షపు చలి ఆయన చేతులకు అంటుకున్నట్లు అనిపించేది. ఆ మనిషి మూలుగు ఆయన చెవుల్లో ప్రతిధ్వనించేది.
పాఠశాలలో ఆయన పాఠాలు చెప్పలేకపోతున్నాడు. పిల్లలు అడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వలేక శూన్యంలోకి చూస్తున్నాడు. రాత్రిళ్లు నిద్ర పట్టడం లేదు. కళ్లు మూసుకుంటే చాలు, ఆ చెప్పులు నడుచుకుంటూ ఆయన మంచం దగ్గరికి వస్తున్నట్లు భ్రమ. ఆయన మానసిక స్థితి పూర్తిగా దిగజారిపోయింది.
ఒక రోజు ఉదయం పార్క్ వాచ్‌మన్‌ను పిలిచి అడిగాడు, “ఏమయ్యా, ఈ బెంచ్ కింద ఉన్న చెప్పులు ఎవరివో నీకు తెలుసా? రోజూ ఎవరో ఇక్కడ పెడుతున్నారు.”
వాచ్‌మన్ అయోమయంగా చూశాడు. “చెప్పులా? అక్కడ ఏమీ లేవు కదా సార్. బహుశా మీకేదైనా భ్రమ కలుగుతోందేమో. ఈ చలికాలంలో పొగమంచు వల్ల అలా అనిపిస్తుంది.”
మాధవరావుకు అర్థమైపోయింది. ఈ యుద్ధం బయట ప్రపంచంతో కాదు. తనతో తాను చేసుకుంటున్న యుద్ధం. ఆ చెప్పులు భౌతికంగా ఉన్నాయా లేదా అనేది ఇప్పుడు ముఖ్యం కాదు. అవి తన అంతరాత్మకు పట్టిన తుప్పు. తనలో పేరుకుపోయిన పాపభీతి. తాను తప్పించుకుని తిరుగుతున్న నైతిక బాధ్యత. గడియారం ముల్లును వెనక్కి తిప్పలేం. చనిపోయిన వ్యక్తిని తిరిగి తీసుకురాలేం. కానీ ఆ అపరాధ భావన నుంచి తప్పించుకోవడం కూడా అసాధ్యం. దాన్ని ఎదుర్కోవడం ఒక్కటే మార్గం.
ఆ రాత్రి మాధవరావు ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాడు.
తన స్టడీ టేబుల్ దగ్గర కూర్చుని, చిన్న కార్డ్‌బోర్డ్ ముక్కను తీసుకున్నాడు. తన ఫౌంటెన్ పెన్ తీసుకుని వణుకుతున్న చేతులతో దాని మీద కొన్ని అక్షరాలు రాశాడు. ఆ అక్షరాలు రాయడానికి ఆయనకు ఇరవై ఏళ్ల సమయం పట్టింది. ఆ పెన్ ఇంక్ ఆయన కన్నీళ్లతో తడిసి కాస్త అస్పష్టంగా మారింది.
మరుసటి ఉదయం. చీకటి ఇంకా పూర్తిగా విడిపోలేదు. గాలిలో ప్రశాంతత ఉంది. మాధవరావు పార్కులోకి అడుగుపెట్టాడు. నేరుగా ఆ సిమెంట్ బెంచ్ దగ్గరికి వెళ్లాడు. ఆ పాత చెప్పులు అక్కడే ఉన్నాయి. ఆయన మోకాళ్ల మీద కూర్చున్నాడు. ఆ చెప్పులను రెండు చేతులతో పట్టుకుని కళ్లకు అద్దుకున్నాడు. ఇరవై ఏళ్లుగా ఆపుకున్న కన్నీరు ఒక్కసారిగా కట్టలు తెంచుకుంది. ఆ కన్నీటి చుక్కలు ఆ రబ్బరు చెప్పుల మీద పడి వాటిని కడిగాయి.
ఆయన తన జేబులోంచి చిన్న కార్డ్‌ బోర్డును తీసి, ఆ చెప్పుల పక్కన జాగ్రత్తగా ఉంచాడు. దాని మీద ఇలా రాసి ఉంది.
“ఆ రోజు నేను తప్పు చేశాను… నన్ను క్షమించు.”
ఆయన గుండెల్లో ఉన్న పెద్ద భారం ఒక్కసారిగా కరిగిపోయినట్లు అనిపించింది. గాలి పీల్చుకోవడం ఇప్పుడు సులభంగా ఉంది. ఆ బెంచ్ మీద పది నిమిషాలు కూర్చుని, ఒక దీర్ఘ నిట్టూర్పు విడిచి, వెనుదిరిగి చూడకుండా ఇంటికి నడిచాడు.
మరుసటి రోజు ఉదయం.
మాధవరావు ఎప్పటిలాగే పార్కుకు వచ్చాడు. ఆయన నడకలో ఇప్పుడు కొత్త స్థిరత్వం ఉంది. బెంచ్ దగ్గరికి వెళ్లాడు. కింద చూశాడు.
అక్కడ చెప్పులు లేవు. ఆ చిన్న బోర్డు కూడా లేదు. కేవలం ఖాళీ నేల మాత్రమే ఉంది. రాలిపోయిన కొన్ని ఎండుటాకులు ఆ ఖాళీ స్థలాన్ని కప్పుతున్నాయి.
మాధవరావు ఆ ఖాళీ నేలనే చూస్తూ కొద్దిసేపు అలాగే నిలబడిపోయాడు. ఆ చెప్పులు ఎవరు తీశారు? గాలికి కొట్టుకుపోయాయా? వాచ్‌మన్ ఊడ్చేశాడా? అవి నిజంగా ఎప్పుడూ అక్కడ లేవా? ఈ ప్రశ్నలు ఆయనను ఇప్పుడు బాధించడం లేదు. ఆ చెప్పులు ఏ రూపంలో వచ్చినా, అవి తీసుకురావాల్సిన మార్పును తీసుకువచ్చాయి.
ఆయన పెదవుల మీద చిన్న, చేదుతో కూడిన చిరునవ్వు వెలిసింది. ఉదయం సూర్యకిరణాలు ఆ సిమెంట్ బెంచ్ మీద పడుతున్నాయి. ఆయన తనలో తాను నిశ్శబ్దంగా అనుకున్నాడు.
“క్షమాపణలు చనిపోయిన వాళ్లను తిరిగి తీసుకురావు. కానీ వాటిని చెప్పే ధైర్యం… మనలో చనిపోయిన మనిషిని మళ్లీ బతికిస్తుంది.”
*****